Tranen

Jongrikmetse historicus en schrijver Rik Mets schrijft maandelijks op de website van Aanzet in zijn column Mets aan zet over geschiedenis en actualiteit.

Het is inmiddels een tijdje geleden, maar herinnert u zich dat moment nog dat president Obama zijn nieuwe wetgeving tegen wapenbezit aankondigde? Er leek niets aan de hand, tot het moment dat hij de slachtoffers van het wapengeweld van de laatste jaren noemde. Toen hij bij de kinderen van Newtown kwam brak hij. Misschien was het een truc om sympathie te winnen, misschien was het een uiting van oprecht medeleven. Hoe dan ook kreeg het veel media-aandacht. Westerse politieke leiders laten zich in de regel niet zo gaan, maar Obama wel. Eén dikke traan liep langs zijn wang en ging de hele wereld over.

In Nederland hebben we ook huilende politieke leiders gehad. Het beroemdste voorbeeld is misschien Hans Wiegel, fractievoorzitter van de VVD en eeuwige opponent van PvdA’er Joop den Uyl. De twee stonden in 1981 tijdens een tv-debat tegenover elkaar, toen er vanuit de zaal een vraag kwam over het weduwenpensioen. Wiegel had een halfjaar eerder zijn vrouw verloren. Hij raakte zo geëmotioneerd dat de camera’s op zwart gingen. Het laatste beeld was dat van Den Uyl die Wiegel een troostende hand bood. Bewegende beelden zijn er niet meer van, alleen een foto.

Dat was vijfendertig jaar geleden. In die tussentijd is uiteraard veel veranderd en eigenlijk zijn deze twee gevallen niet met elkaar te vergelijken. Huilende politici zijn blijkbaar van alle tijden. Waar echter in 1981 de camera’s nog werden weggedraaid of uitgezet, wordt in 2016 ingezoomd, en verdringen fotografen zich om die ene perfecte foto te maken. Dankzij het internet weet binnen de kortste keren de hele wereld dat de Amerikaanse president in tranen was.

Een reden daarvoor is dat alles wat politici doen onder een vergrootglas ligt, maar ik denk dat ook in de onzekerheid in de wereld een oorzaak te vinden is. Mensen zijn radeloos, reddeloos en redeloos en kijken naar de politici voor houvast en duidelijkheid. Die zullen ze niet vinden zolang politieke leiders weigeren hun moreel gezag te laten gelden.

Het is niet zo dat ik hier wil beweren dat politici van mij hun tranen te pas en te onpas de vrije loop moeten laten. Zou het echter niet mooi zijn als emoties eens op een andere manier getoond worden dan door stemverheffing? Niet om stemmen te winnen of om sympathie op te wekken, maar simpelweg omdat de spreker het, net als Obama en Wiegel, ook even niet meer weet. Hoe onwaarschijnlijk het immers mag lijken: politici zijn uiteindelijk ook gewoon mensen.

Afbeelding: Ook hier toont Barack Obama, met een gulle lach in plaats van een traan, zijn medeleven met de nabestaanden van de schietpartij in Newtown. De kinderen zijn familieleden van een zesjarig slachtoffer. Wikimedia Commons

Advertisements