De passie van… Oscar Gelderblom

Historisch verantwoord gamen

Prof. dr. Oscar Gelderblom
Prof. dr. Oscar Gelderblom

Als er iemand is die je ervan kan overtuigen dat economische geschiedenis niet saai is, dan is het Oscar Gelderblom wel. De historicus ontwierp zelf een game: Het Spel van de Gouden Eeuw. Als Amsterdamse koopman begeef je je in 1594 en kun je met eigen geld en een mix van risico en rendement heel rijk worden of juist failliet gaan. Maar economische geschiedenis gaat volgens hem over meer dan alleen cijfers. Aanzet praat met Oscar Gelderblom over zijn projecten in zijn vrije tijd, Schotland en zijn verrassende muzieksmaak.   

Het is vrijdagmiddag en terwijl de zon buiten schijnt is de net benoemde hoogleraar financiële geschiedenis nog hard aan het werk. Hij ontvangt ons op zijn kamer en vertelt dat hij afgelopen dinsdag voor het eerst een promotie bijwoonde in toga. “Een toga zit lekkerder dan verwacht.” Toch zal er niet veel veranderen volgens Gelderblom, zo zal hij het bijvoorbeeld niet drukker krijgen dan voorheen. Hij vindt het dan ook vooral leuk dat het eindelijk officieel is. Volgens zijn ouders wilde hij al van kinds af aan hoogleraar worden.

Gelderblom is trots op zijn vak. “Het grote voordeel van de universiteit is dat we studenten hebben: we mogen lesgeven.” Maar de gangbare verhouding tussen onderwijs en onderzoek zou anders mogen. Docenten geven nu 50% onderwijs en besteden de andere 50% van hun tijd aan hun onderzoek. Maar Gelderblom vindt 50% eigenlijk te veel en zegt dat het risico bestaat dat het lesgeven ten koste gaat van het onderzoek van docenten. Om beter les te kunnen geven moeten docenten wel onderzoek blijven doen. “Hoe kan ik mijn studenten leren over onderzoek, als ik er zelf geen tijd voor heb?”

Gelderblom is ook in zijn vrije tijd graag met zijn werk bezig. Zo deed hij vier jaar geleden mee aan het project De Jonge Akademie on Wheels. Met een bus trokken wetenschappers en promovendi door het land; van middelbare school naar middelbare school om kinderen van 12 en 13 jaar nieuwsgierig te maken voor de wetenschap. Door middel van workshops, een estafette en spelletjes probeerden zij hen een andere kijk op wetenschap te geven. “Kinderen denken bij wetenschap toch nog vaak aan mannen in witte jassen.”

Volgens Gelderblom bestaat er ook over economische geschiedenis een onvolledig beeld. Studenten denken volgens hem nog altijd dat economisch historici alleen maar met cijfers bezig zijn. Zo lezen zij in het eerste jaar in het boek van John Tosh dat economische geschiedenis history by numbers is. Dat is echter maar de halve waarheid vindt Gelderblom, het gaat juist ook over mensen. Bevlogen legt hij uit dat zijn afdeling Economische en Sociale Geschiedenis zich bezighoudt met het bredere vraagstuk van arm en rijk. “Financiële markten interesseren me niet eens zoveel. Ik wil weten hoe interacties tussen mensen werken, dat heeft niet altijd met geld te maken.” Gelderblom maakt een vergelijking met het nieuws: waarom worden de uitspraken van Wilders nu ineens zo gehypet? Is Wilders een andere grens gepasseerd dan eerst? Gelderblom vindt het interessant om te zien hoe mensen in samenlevingen in verschillende situaties steeds anders op elkaar reageren.

Spel van de Gouden Eeuw

Wie Oscar Gelderblom intypt bij Google, zal snel stuiten op een project waar hij vorig jaar aan gewerkt heeft met collega Joost Jonker: Het Spel van de Gouden Eeuw. Hoewel hij zelf niet zo’n gamer is, vond hij het een leuke uitdaging om zijn onderzoek naar financiële markten in een spelvorm te gieten. Het dwong hem na te denken over wat hij met zijn onderzoek wilde vertellen. Daarbij kwam hij uit op dingen die hij van tevoren niet had voorzien, maar desalniettemin erg logisch waren. “In het spel bleek pas hoe belangrijk het is een constante cashflow te hebben.”

Maar van alleen werken wordt je volgens Gelderblom ook niet blij. Hij skeelert dan ook graag ‘s ochtends rond de Kralingse Plas in zijn woonplaats Rotterdam, als het er nog lekker rustig is: “het is jammer dat het zo vies is tussen de meeuwen en het vuilnis.” Gelderblom is echt een buitenmens en als wij vragen naar waar hij op dit moment het liefst heen zou willen op vakantie reageert hij enthousiast: “Naar de Schotse Hebriden.” Wat andermans hel zou zijn, is voor Gelderblom een droomreis: hij voelt er wat voor over het Schotse vlakke landschap te fietsen, naar alle waarschijnlijkheid in de constant stromende regen. “De natuur is daar overweldigend en je pikt wat mee van de Europese cultuur.” Negen jaar geleden was hij met zijn vrouw ook op vakantie naar Schotland, naar het eiland Skye. Ze kampeerden op een prachtig afgelegen plekje aan het water, waar ze lek geprikt werden door minuscule mugjes genaamd midgets. Tot overmaat van ramp zat de auto ook nog vast in de modder. “Het was verschrikkelijk, dat is de vakantie die ik me voorstel.”

Wanneer we hem vragen naar zijn muzieksmaak, antwoordt hij lachend: “met mijn muzieksmaak zal ik geen potten breken.” Als hij thuiskomt en in de kast de cd’s van zijn vrouw bekijkt kan hij zich geen voorstelling maken van hoe het moet klinken. “In de auto kan ik alles vrolijk meezingen, maar ik heb totaal geen geheugen voor  wat ik mooie muziek vind, heel maf.” Gelukkig kent Gelderblom The Beatles wel en kan je hem erg blij maken met discomuziek uit de jaren tachtig. Hij geeft toe vroeger fan geweest te zijn van Abba en Queen.

Als we willen vertrekken valt ons op dat Gelderblom veel papieren buiten zijn kast bewaart. Dat is het gevolg van universitair beleid: je mag maar twee kasten op de kamer hebben, legt de hoogleraar uit. Het liefst zou Gelderblom van zijn kamer en soort oude bibliotheek maken. “Je kan hier makkelijk een boekenwand bouwen, het leukst zou zijn als die ook zo’n trappetje aan een rails heeft en dat je daarmee van de ene naar de andere kant kunt rijden.” Dus mocht je ooit een kast over hebben, smokkel die dan naar binnen bij Drift 6 kamer 1.23!

~ Esther van Ameijde en Sven Hermans

Advertisements